Ngày 18/4, tại Trường Đại học Tổng hợp Quốc gia Mát-xcơ-va mang tên Lô-mô-nô-xốp, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam phối hợp với Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga cùng Hiệp hội các trường đại học Nga tổ chức Diễn đàn Hiệu trưởng đại học Việt – Nga lần thứ hai. Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh hai nước hướng tới kỷ niệm 30 năm ngày ký kết Hiệp ước về những nguyên tắc cơ bản của quan hệ hữu nghị Việt – Nga (16/6/1994 – 16/6/2024), khẳng định cam kết chính trị và hợp tác sâu rộng trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là giáo dục và đào tạo – trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển quan hệ song phương.

Phát biểu tại diễn đàn qua video ghi hình, Phó Thủ tướng Liên bang Nga Dmitry Chernyshenko khẳng định, quan hệ Việt – Nga đang phát triển mạnh mẽ và thực chất, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục – một lĩnh vực được cả hai bên xác định là ưu tiên chiến lược. Ông nhấn mạnh vai trò của các trường đại học trong việc thúc đẩy hợp tác nguồn nhân lực, gắn với phát triển khoa học công nghệ và giao lưu văn hóa.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga Konstantin Mogilevsky dẫn lời Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”, khẳng định nhiệm vụ trọng tâm của hợp tác giáo dục giữa hai nước là cùng nhau phát triển tài nguyên con người, qua đó góp phần củng cố mối quan hệ hữu nghị truyền thống Việt – Nga.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam Hoàng Minh Sơn cho biết, trong nhiều năm qua, Liên bang Nga luôn là một trong những quốc gia cấp nhiều học bổng hiệp định nhất cho Việt Nam. Giai đoạn 5 năm gần đây, Nga dành khoảng 1.000 chỉ tiêu học bổng chính phủ mỗi năm cho công dân Việt Nam. Tính đến nay, có hơn 6.000 du học sinh Việt Nam đang học tập tại Nga, trong đó khoảng 2.800 người đang theo học theo diện học bổng nhà nước.

Đây là nguồn lực quý giá giúp Việt Nam phát triển đội ngũ chuyên gia, cán bộ kỹ thuật và nhà khoa học trong nhiều lĩnh vực then chốt như: năng lượng, kỹ thuật công nghệ, vật liệu mới, CNTT, y dược, nông nghiệp, khoa học biển,…

Mặc dù hợp tác giáo dục đã đạt được nhiều kết quả tích cực, Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn nhận định rằng quan hệ giữa các cơ sở giáo dục đại học hai nước hiện vẫn chưa khai thác hết tiềm năng. Các chương trình liên kết đào tạo còn khiêm tốn, lĩnh vực nghiên cứu chung còn hạn chế, và việc trao đổi giảng viên – sinh viên vẫn chưa được mở rộng tương xứng.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam đề xuất tăng cường các chương trình hợp tác ở những lĩnh vực mà Nga có thế mạnh và Việt Nam đang có nhu cầu lớn về nhân lực như: điện – điện tử, CNTT, luật, y tế, năng lượng, môi trường, công nghệ sinh học, giao thông, kinh tế – quản lý.

Diễn đàn lần thứ hai có sự tham gia của 21 trường đại học Việt Nam và 40 cơ sở giáo dục đại học Liên bang Nga. Trong khuôn khổ sự kiện, các đại biểu đã ký kết 30 văn bản hợp tác bao gồm các thỏa thuận về đào tạo, trao đổi học thuật, nghiên cứu khoa học, trao đổi cán bộ – giảng viên – sinh viên, và phát triển các chương trình học chung.

Nhiều sáng kiến được thảo luận, trong đó đáng chú ý là việc mở rộng Hiệp hội các trường đại học kỹ thuật Nga – Việt và Hiệp hội đào tạo nhân lực trong lĩnh vực CNTT và truyền thông. Đây sẽ là động lực mới thúc đẩy mô hình hợp tác liên kết liên trường giữa hai nước.

Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn kỳ vọng, kết quả của Diễn đàn sẽ là khởi đầu cho giai đoạn hợp tác sâu sắc hơn, thực chất hơn giữa các trường đại học Việt Nam và Liên bang Nga. Những thỏa thuận đã ký kết cần được triển khai mạnh mẽ, có hiệu quả, đồng thời tiếp tục tận dụng tối đa chương trình học bổng hiệp định để tăng cường trao đổi sinh viên và giảng viên, tạo ra những công trình nghiên cứu chung có giá trị khoa học và ứng dụng cao.

Diễn đàn không chỉ là sự kiện mang tính học thuật, mà còn là minh chứng sống động cho tình hữu nghị và hợp tác chiến lược Việt – Nga – đặc biệt trong việc đào tạo thế hệ trẻ – nguồn nhân lực quyết định tương lai của hai quốc gia.